joomla
free templates joomla

МАСЪАЛАҲОИ ИҚТИСОДӢ ДАР ПАЁМ

Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт –
Президенти АМИТ, профессор
 
   Муқаддимаи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ”-ро масъалаҳои иқтисодӣ ташкил медоданд ва ин як амри табиист. Зеро, асоси заҳматҳои шабонарӯзии Пешвои муаззами миллат ба беҳбуд бахшидани авзои иқтисодии кишварамон ва баланд бардоштани сатҳи некуаҳволи халқ равона гардидааст. Аз ҷониби дигар мусаллам аст, ки ташаккули низоми таркибии тамоми ҷараёнҳову соҳаҳоро набзи иқтисодии ҳаёти ҷомеа самт бахшида, онҳоро зери таъсири пайваста ҳам нигоҳ медорад. Ба ин ваҷҳ ҳама нуқтаҳои Паёми имсола бо масъалаҳои иқтисодӣ пайванди мантиқии қавиеро нигоҳ медоранд.
Таҳлилҳову натиҷагириҳои Роҳбари давлат дар масъалаҳои иқтисодӣ ба таври маҷмӯӣ асоснок буданд ва пешрафту таҳкими низоми иқтисодӣ хеле хуб бозгӯ гардиданд. Аз ҷумла зикр гардид, ки “...маҷмӯи маҳсулоти дохилии кишвар нисбат ба соли гузашта 8,3 фоиз зиёд гардид ва ба беш аз 130 миллиард сомонӣ расонида шуд.” Дар ҳақиқат ин далел бозгӯи он аст, ки истиқлоли иқтисодии кишвар торафт таҳким меёбад ва қатъи назар аз мушкилоту буҳронҳои мавҷудаи ҷаҳонӣ устувории иқтисодии Тоҷикистон таъмин мебошад. Пеш овардани таҳлилҳову натиҷагириҳои Роҳбари давлатамон гувоҳи он аст, ки сатҳи камбизоатӣ ба таври назаррас дар ҷумҳуриамон паст гардидааст.
Пешравию таҳаввулоти ҳар як давлатро буҷети ғаниву устувор таъмин намуда, як омили амиқи танзимкунандаи тавозуни иқтисодӣ дар тамоми соҳаҳо ба шумор меравад. Дар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ бо шарофати роҳбарии оқилонаи Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон динамизми инкишофи низоми иқтисодӣ сол то сол ҷараёни мусбату натиҷабахшро соҳиб гардида, қатъи назар аз монеаҳои душвори дар даҳсолаи аввали солҳои соҳибистиқлолӣ вуҷуддошта Тоҷикистон бо истеҳсолоти дохилӣ дар масъалаи ғанӣ гардонидани буҷети давлатӣ бо қадамҳои устуворона пеш меравад. Ҷои инкор нест, ки Тоҷикистони азизи мо марҳилаҳои душвору хатарноки буҳронҳои иқтисодиро паси сар намудааст ва алҳол дар фазои осоишта дар пайи таҳаввулотҳои азими иқтисодӣ қарор гирифтааст. Нишондиҳандаҳои иқтисодии соли 2023 дар ҷумҳурии мо бо вуҷуди мушкилоту буҳронҳои мураккаби ҷаҳонӣ қаноатбахшу умедворкунанда мебошанд. Чуноне ки Пешвои муаззами миллат таъкид намуданд, “...қисми даромади буҷети давлатӣ 102,5 фоиз таъмин гардида, давлат ва Ҳукумати мамлакат ҷиҳати иҷрои уҳдадориҳои иҷтимоии худ ва ҳалли масъалаҳои вобаста ба рушди соҳаҳои иқтисодиву иҷтимоии кишвар тадбирҳои мушаххасро роҳандозӣ намуд”.
Тавре ишора гашт, алҳол дар баробари авзои мураккаби сиёсии ҷаҳони муосир дурнамои тираи иқтисодии ҷаҳонро мушаххас намудан ниҳоят душвор мебошад. Таҳримҳо ва мубодилаҳову робитаҳои нави иқтисодӣ натанҳо давлату кишварҳои алоҳида, балки минтақаҳои бузургро таҳти таъсири манфӣ қарор додаанд. Талабот ва қонунияти соҳаи иқтисодӣ дар кулли ҷаҳон ин аст, ки ҳар як низом барои натиҷабахш гардидан бояд давраҳову марҳилаҳоро тай намояд. Феълан махлут ва шикаста гардидани низому системаҳои зиёди иқтисодии солҳои тӯлонӣ инкишофёфта дар ҷаҳон сабабгори ба буҳронҳо гирифтор гардидани далатҳои зиёди сайёра гардидаанд. Хушбахтона Тоҷикистон дар чанд давраҳои ин гуна мушкилоти ҷаҳонӣ монеаҳои гуногунро убур карда тавонист. Аз ҷумла, даромади буҷети давлатӣ дар ин давраҳо натанҳо пурра таъмин гардид, балки ба бахшҳои алоҳида равона гардидани он ба пешравиҳои алоҳида мусоидат ҳам намудааст. Тавре дар Паём зикр гардид “...танҳо аз ҳисоби буҷети давлатӣ беш аз 40 миллиард сомонӣ равона карда шуд, ки нисбат ба соли 2022-юм 5,3 миллиард сомонӣ зиёд мебошад”.
Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар баробари таҷрибаву малакаи бузурги давлатдорӣ аз рӯи ихтисосашон иқтисодчӣ мебошанд ва дар робита ба ин ҳама нозукиҳои системаи иқтисодиро дарк менамоянд. Таҳлилҳо ва хулосаву натиҷагириҳои Роҳбари давлат дар Паём асоснок буданд ва аз ҳар нуқтаи суханрониҳояшон дарк намудан мумкин аст, ки ҳадафу мароми доимияшон баланд гардонидани сатҳи зиндагии халқи азизашон мебошад. Қобили таҳсин аст, ки Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон натанҳо дар Паёмҳои солонаашон, балки дар ҳама мулоқоту суҳбатҳояшон бо истеъдоди фавқуллодаашон аз ҳолату авзои иқтисодии ҷомеа дар доираи факту асноду рақамҳо огаҳ мебошанд. Хеле хушоянд аст, ки дар заминаи муқоисаҳову таҳлилҳо дар зиндагии ҳар як сокин кишварамон пешравию таҳаввулро шоҳид мебошем: “Даромади пулии аҳолӣ 3,3 баробар афзоиш ёфта, аз 37,2 миллиард сомонии соли 2017 ба 112,7 миллиард сомонӣ дар соли 2023 расид. Музди миёнаи меҳнат беш аз 2 баробар ва андозаи нафақаи ниҳоӣ 1,9 баробар зиёд гардид”.
Ҳамагон аз Паёми имсола воқиф гардидем, ба таври маҷмӯӣ дар соли 2024 ҳаҷми маошу нафақаву стипендияҳо дар ҷумуҳурӣ аз 30 то 40 фоиз баланд бардошта мешавад. Ҳамин тасмиму иқдоми навбатии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон далели он аст, ки низому суботи иқтисодӣ дар кишвари мо таъмин мебошад. Албатта, ин тамоюл ба он асос аст, ки бо тай кардани муваффақонаи зинаву марҳилаҳо истиқлолияти иқтисодии мо устувортар гашта истодааст. Ба нигоҳи қиёсӣ ба ин масъала, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чунин таъкид намуданд: “Дар ҳафт соли охир суръати рушди иқтисоди миллӣ ба ҳисоби миёна 7,5 фоизро ташкил дода, ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ 1,5 баробар зиёд гардид”.
Тоҷикистон дар пайи амалӣ гардонидани нақшаҳову барномаҳои бузурге дар доираи ҳадафи чоруми стратегӣ қарор дорад. Агар гӯем, ки ҳадафи чоруми стратегии давлату ҳукумат ба таври комил таҳаввулоти иқтисодии ҷумҳурӣ мебошад, хато нест. Тоҷикистон дар минтақа ба кишвари бузурги саноатӣ табдил хоҳад ёфт. Дар ин самт масъулияту садоқату самимияти ҳар як сокини кишварамон ба ватану сиёсати имрӯзаи давлату ҳукумати кишварамон нақши бузурге дорад. Чун Тоҷикистони моро таҳаввулотҳои бузурге дар пеш истодааст, Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба тарбияи фарзанд ва ҳамчун кадрҳои соҳибихтисос ба камол расонидани онҳо ишора карданд, ки фарогири чандин паҳлуҳост. Дар ҳақиқат насли ояндасоз - меъмор, муҳандис ва мутахассисони ҷавобгӯ ба талаботи замон бояд бошанд, ки меҳнату заҳмати онҳо омили пешрафти иқтисоди миллӣ мегардад.
Масъалаҳои иқтисодӣ дар Паёми имсола қариб дар тамоми бахшҳои он алоқамандиву робитаи мантиқӣ доштанд. Аз таъкидҳои алоҳидаи Роҳбари давлатамон аз Паём бармеояд, ки дар пешрафти ҳаёти иқтисодиву иҷтимоӣ нақши соҳибкорони бонангу ватандӯст ночиз намебошад. Дар чанд соли охир ин падида ба як анъана табдил ёфта, пеш аз ҳама, муҳаббату садоқати ватандӯстии соҳибкоронро нисбат ба ватану диёри маҳбубамон нишон медиҳад. Ҳамчун як шохаи муҳими иқтисодӣ дар чанд соли охир бо дастгириҳои Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бахши соҳибкорӣ рушд менамояд. Ҳамагон шоҳиданд, ки Роҳбари давлат бо онҳо чандин маротиба суҳбату мулоқотҳои озоду самимӣ барпо намудаанд ва ин падида низ натиҷаҳои неки худро дода истодааст. Аз ҷониби Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон беҳбудӣ бахшидани фазои соҳибкориву сармоягузорӣ чанд маротиба таъкид гардид. Муроҷиат ба соҳибкорони ватанӣ ва изҳори қаноатманӣ аз онҳо ин қабл аз ҳама мавҷудияти фазои эътимоду боварӣ ба онҳост. Ба таври мисол “...танҳо дар соли 2023 соҳибкорони мамлакат 715 корхонаи нави истеҳсолӣ бо 5 ҳазор ҷойи корӣ сохта, ба истифода супориданд”. Ё, ин ки аз ҷониби соҳибкорони ватанӣ бунёди 75 дидбонгоҳи сарҳадӣ ин қабл аз ҳама нишони нангу ҷавонмардӣ ба ҳисоб рафта, баъдан як далели суботи иқтисодии ҷомеа аст.
Тавре дар боло ишора гардид, ҳадафи чоруми стратегиии давлату ҳукумат ин ба шакли куллӣ ба вуҷуд овардани таҳаввулоти ҳаёти иқтисодии Тоҷикистон аст. Бо суръату сифати баланд бунёд гардидани НБО-и Роғун ин заминаи таҳаввулоти азими саноатии ҷумҳурӣ ба шумор меравад. Соҳаи энергетика дар Ватани мо имрӯзу оянда таҳрикдиҳандаи рақами як дар иқтисодиёти ҷумҳурӣ мебошад. Пешвои муаззами миллат таъкид намуданд, ки “...дар замони соҳибистиқлолӣ аз ҷониби Ҳукумати мамлакат барои навсозӣ ва таъмиру таҷдиди низоми энергетикии кишвар 85,7 миллиард сомонӣ равона карда шудааст”. Яъне соҳаи энергетикии кишвар ба таври доимӣ дар мадди назар ва назорати қатъии Роҳбари давлатамон қарор дорад. Рушди минбаъда ва ба кор андохтани неругоҳҳои нав дар ин самт Тоҷикистонро ба содиркунандаи бузурги барқ дар минтақаву ҷаҳон табдил медиҳад. Бо мавҷуд будани имконоту шароити табиӣ дар Паём таъкид гардид, ки “...суръати корҳои асосноккунии техникӣ ва лоиҳакашии неругоҳҳои барқи обии «Шӯроб» бо иқтидори 1000 мегаватт дар дарёи Вахш, «Санобод» бо иқтидори то 500 мегаватт дар се марҳала дар дарёи Панҷ – қисмати ноҳияи Рӯшон ва «Чарсем» дар дарёи Ғунди ноҳияи Шуғнон бо иқтидори 14 мегаватт... тезонида шавад”.
Умуман, Паёми имсолаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо назардошти ҳассос будани авзои ҷаҳони муосир масъалаҳои иқтисодии ҷомеаро дар меҳвари худ қарор дода буд ва албатта, дар чанд саҳифа баррасиву фаро гирифтани ҳамаи он ғайриимкон аст. Масъалаҳои дурнамои бахшҳои хусусӣ, воридоту содирот, таъмину таъсиси ҷойҳо нави корӣ, таҳкиму устувории буҷети давлатӣ, масъалаҳои зиёди молиявӣ, ҳолат ва авзои сармоягузорӣ, рушду тавсиаи соҳибкорӣ, паст кардани сатҳи камбизоатӣ, татбиқи лоиҳаҳову барномаҳои гуногуни иқтисодӣ, низоми натиҷабахши ислоҳоти иқтисодӣ, рушди соҳаи энегетикии кишвар ва амсоли ин дар ҳамбастагиву робита бо ҳамдигар мавриди зикр қарор доштанд, ки бозгукунандаи сиёсати созандагиву бунёдкории Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошанд.

КОРҲОИ ОБОДОНӢ ДАР АМИТ

   
  Имрӯз 27.01.2024 дар доираи сиёсати тадбиқсоз ва бунёдкоронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва бо иқдомҳои созандаи Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар бораи ба шаҳри сабз табдил додани шаҳри Душанбе дар Академияи милли илмҳои Тоҷикистон ҳар ҳафта тибқи анъана шанбегии умумиакадемӣ баргузор мегардад.

   Бо ин мақсад масъалаи тозаву озода намудани тамоми корхонаву идорҳо, маҳали зист, боғу гулгаштҳои шаҳру ноҳияҳои кишвар зери таваҷҷӯҳи бевоситаи роҳбари давлат қарор дошта, зимни паёми имсолаи хеш зикр намуданд; "Ман ба мардуми азизи кишвар муроҷиат карда, ҳар яки онҳоро даъват менамоям, ки биёед, табиати Тоҷикистони биҳиштосоямонро ба гулистон табдил диҳем, ободӣ ва тозагиву озодагиро аз ҳар хонаву кошона сар карда, то деҳоти дурдасттарин вусъат бахшем, тамоми қаламрави Ватанамонро хурраму сарсабз гардонем ва соҳиби фарҳангу тамаддуни бостонӣ будани худро ба ҷаҳониён собит намоем".

   Дар робита ба ин имрӯз тибқи дастури роҳбарияти Академияи миллии илмҳо бо иштироки кормандони раёсати академия, китобхонаи илмӣ ба номи Индира Гандӣ, корхонаи воҳиди давлатии таъминоти илмӣ АМИТ, институти омузишии масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупо, муассисаи давлатиии маркази тадқиқотӣ технологияи инноватсионӣ, институти физикаю техника, институти иқтисодиёт ва демография, институти зоология ва дигар зерсохторҳо иштирок намуда, дар тозаву озода намудани гирду атрофи раёсати акдемия ва корхонаҳои тобеъи он саҳми худро гузошатанд.
 
 
 
 

ҲАМКОРӢ БО МУАССИСАҲОИ ИЛМИИ ФАРОНСА

 

 

 

Возможно, это изображение 5 человек
    Имрӯз сафири навтаъини Ҷумҳурии Фаронса дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Элза Пинёл, атташе оид ба масъалаҳои фарҳангӣ Жули Оффре-Карю ба Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ташриф оварда, бо Президенти академия, профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт мулоқот намуданд.
   Дар мулоқот аз ҷониби Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт – Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Мирвайсов Мамурджон - сардори шуъбаи робитаҳои байналмилалии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Ашуров Ардамеҳр – номзади илмҳои таърихи Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Саидов Давлатёр - мутахассиси шуъбаи робитаҳои байналмилалии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва аз ҷониби ҳайати кории сафорати Ҷумҳурии Фаронса дар Ҷумҳурии Тоҷикистон хонум Элза Пинёл – сафири Ҷумҳурии Фаронса дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, Жули Оффре-Карю - атташе оид ба масъалаҳои фарҳангии Сафорати Ҷумҳурии Фаронса дар Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок намуданд.
Дар рафти мулоқот Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, профессор Хушвахтзода ҚобилҷонХушвахт хонум Элза Пинёлро барои нав таъин шуданашон ба ҳайси сафир табрик намуда, изҳор доштанд, ки муассисаҳои илмии Тоҷикистон бо Сафорати Фаронса ҳамеша ҳамкориҳои хуб дошта ва Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон омода аст, ки ҳамкориҳоро дар самтҳои афзалиятноки таҳқиқоти илмӣ бо муасссисаҳои илмии Фаронса густариш диҳад.
    Сипас президенти АМИТ оид ба сохтор, самтҳои фаъолият, имконияту зарфиятҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон маълумоти мухтасар дод. Дар ибтидо мулоқот дар сатҳи хуб баргузор гардида, изҳори умед карда шуд, ки минбаъд низ робитаҳои илмию техникӣ байни ду кишвари дӯст - Тоҷикистону Фаронса беш аз пеш густариш ва таҳкиммеёбанд ва аз ҷониби президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ба меҳмонон туҳфаҳои хотирмон ҳадя гардид.
Возможно, это изображение 3 человека
 

 

 

 

СОЗИШНОМАИ ҲАМКОРӢ БО ДОНИШГОҲИ СИНЗИЯН

   Возможно, это изображение 7 человек и текст
  Академияи миллии илмҳо яке аз муассисаҳои илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, ҳамкориҳои худро бо муассисаҳои илмии кишварҳои ҷаҳон зина ба зина густариш медиҳад. Дар ҳамин раванд санаи 27.01.2024 маросими созишномаи нави ҳамкорӣ миёни Донишгоҳи омӯзгории Синзияни Ҷумҳурии Мардумии Чин ва Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баста шуд.
   Дар маросими имзои созишномаи ҳамкорӣ намояндагон аз Донишгоҳи омӯзгории Синзяни Ҷумҳурии Мардумии Чин ва аз Академияи миллии илмҳо директори институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экология Амирзода Ориф Ҳамид, ходими калони илмӣ Қодиров Анвар Саидқулович иштирок намуданд.
   Ҷонибҳо бо бастани созишнома минбаъд ҳамкориҳои худро дар самтҳои мухталиф ба роҳ монда, барои рушди соҳаи илм такони ҷиддӣ мебахшанд.

Конференсияи илмию амалӣ дар мавзуи “Ҷашни Сада ва моҳияту арзишҳои миллии он”

 Возможно, это изображение 5 человек, отдел новостей и текст «илмию малй бахшида6 чашни сада 26 январи соли 2024»
 Бо ташаббуси Пешвои муаззами миллат, муҳтарам Эмомали Раҳмон аз соли 2018 то ба имрӯз ҳамасола иди Сада дар тамоми манотиқи кишвар бо як шукуҳ ва шаҳомати хосса таҷлил мегардад. Сада яке аз ҷашнҳои миллию қадимаи миллати тамаддунофари тоҷик буда, ин ҷашн тибқи ривояту анъанаҳои гузаштагон аз омад - омади фасли баҳор, омодагиҳои деҳқонон ба кишту кор, зуҳури равшанӣ бар зулмоту сарди бар гармӣ, панҷоҳ шабу панҷоҳ рӯз ё сад рӯз мондан ба иди Наврӯзро хабар медиҳад. Дар партави гуфтаҳои боло имрӯз 26.01.2024 дар толори калони маҷлисии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо иштироки Президенти Академия профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ва аҳли кормандони Академияи миллии илмҳо бахшида ба иди Сада конференсияи илмӣ-амалӣ дар мавзуи “Ҷашни Сада ва моҳияту арзишҳои миллии он” баргузор гардид.
   Ба кори конференсия Саидов Абдусаттор Самадович – ноиби Президенти Академия ҳусни оғоз бахшида, нахуст суханро ба Президенти Академия профессор Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт доданд, мавсуф зимни баромад бо маърӯзаи хеш оид ба таърихи бою ғанӣ доштани иди Сада ва бо ташаббуси бевоситаи Пешвои Миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз нав эҳё шудани ин ҷашни қадимӣ ба иштирокдорони конференсия маълумоти муфассал дода, ҳамзамон аҳли иштирокдоронро ба муносибати ин иди аҷдодӣ табрику муборакбод намуданд.
  Дар давоми конференсия маърузаи илмии номзади илми таърих, мудири шуъбаи таърихи илм ва техникаи Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш Шарифзода Абдувалӣ дар мавзуи “Таърих ва оинҳои ҷашни Сада”, маърузаи номзади илмҳои филологӣ, мудири шуъбаи фолклори Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ Абдуламин Маҷнунов дар мавзуи “Сада ҷашни миллӣ ва мардумӣ”, маърузаи докторанти PhD-и Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинов, Муҳаммадиева Сайҳуна дар мавзуи ”Ҷашни Сада – пайғоме аз ғалабаи нур бар зулмот” шунида шуданд.
 Возможно, это изображение 7 человек и текст
Возможно, это изображение 2 человека и помост