joomla
free templates joomla

ТОҶИКИСТОН - ПЕШОҲАНГИ ҲИФЗИ ПИРЯХҲО ДАР ҶАҲОН

  Возможно, это изображение 2 человека и отдел новостей
  14-уми марти соли ҷорӣ дар толори маҷлисгоҳи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи илмӣ-амалӣ дар мавзуи «Тоҷикистон пешоҳанги ҳифзи пиряхҳо дар ҷаҳон», ки бахшида ба тарғибу ташвиқи иқдомҳои беназири Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар масъалаи обу иқлим, аз ҷумла доир ба масоили ҳифзи пиряхҳо ва “Соли 2025 – Соли умумиҷаҳонии ҳифзи пиряхҳо”, “21 март – Рўзи байналмилалии ҳифзи пиряхҳо” ва “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” бо иштироки мактаббачагони муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Душанбе баргузор гардид.
   Дар баргузории конфронс директори Маркази омӯзиши пиряхҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон профессор Қаюмов Абдулҳамид қайд намуд, ки пиряхҳо яке аз манбаъҳои асосии обӣ дар тамоми кишварҳои сайёра ба шумор рафта, нақши онҳо дар таъмини аҳолии сайёра бо оби ошомиданӣ зиёд аст. Сипас директори Агентии амнияти ХБРЯ-и АМИТ, Илҳом Мирсаидзода таъкид дошт, ки бо саъю талошҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 14 декабри соли 2022 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид соли 2025-ро Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо ва 21 мартро Рӯзи ҷаҳонии пиряхҳо қабул кард.Албатта боиси хушнуди ва сарфарозист, ки иқдоми навбатии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби 153 кишварҳои ҷаҳон пазируфта шуд. Дар аснои конфронс устодону кормандони марказ маърузаҳои худро ироа намуданд.
  Бояд гуфт, ки ҳадаф аз баргузории конфронси мазкур ин тарғибу ташвиқи эълон намудани “ 21 март – рӯзи умумиҷаҳонии хифзи пиряхҳо” ва инчунин “Соли 2025 – Соли байналмилалӣ хифзи пиряхҳо”, иттилоотонидани хонандагон дар бораи ҳолати пиряхҳо дар шароити гармшавии глобалӣ, таҳияи роҳҳои асосии ҳамкорӣ ва ҷалб намудани хонандагон дар соҳаи илми пиряхшиносӣ, тавзеҳи таъсир ва алоқамандии радиатсия ба тағйирёбии иқлим, муҳити зист ва инсон мебошад.
Возможно, это изображение 5 человек, помост и текст

ТАШКИЛИ НУҚТАИ ТИББӢ ДАР АМИТ

 

 

 

  Эҳтимол ин сурати беморхона ва матн аст.
 
  13- уми марти соли равон дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо ташаббуси Раёсати академия нуқтаи тиббӣ ба фаъолият оғоз намуд, ки дар он тамоми шароити мусоид барои расонидани ёрии аввалияи тиббӣ фароҳам оварда шудааст. Дар маросими кушодашавии нуқтаи тиббӣ Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ва дигар олимону кормандон иштирок намуданд.
   Зимни ифтитоҳ роҳбарияти академия қайд кард, ки иқдоми мазкур бо мақсади расонидани ёрии аввалияи тиббӣ барои олимону кормандони академия роҳандозӣ гардида, ҳамчун як базаи муҳим дар заминаи Шуъбаи илмҳои тиббӣ ва фармасевтии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон маҳсуб меёбад. Зеро дар даврони соҳибистиқлолии кишвар соҳаи тандурустӣ дар меҳвари сиёсати оқилонаи Асосогузори сулҳу ваҳдати миллӣ Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор гирифта, барои беҳтар намудани сатҳ ва сифати хизматрасонии тиббӣ ба аҳолӣ, иқдомҳои созандаро роҳандозӣ намуда истодаанд.
  Бояд гуфт, ки иқдоми мазкур дар Академияи миллии Тоҷикистон маҳз дар партави сиёсати созанда ва бунёдкоронаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати расонидани дастигириҳои тиббӣ ба аҳолӣ роҳандозӣ гардид.
 
Эҳтимол ин сурати 2 нафар, Дӯкони рӯзномафурӯшӣ ва матн аст.

 

 

 

НИШОНИ АЪЛОЧИИ МАТБУОТ МУБОРАК БОШАД, УСТОДИ ГИРОМӢ

  Дар арафаи ҷашни Матбуот Перезиденти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт бо нишони Аълочии Матбуот қадршиносӣ гардид.
Ба устод барору комёбӣ ва дастовардҳои навро орузмандем.
 

НАВРӮЗ, БИЁ, БАҲОРИ ПИРӮЗ, БИЁ! ОН ҶАШНИ ЭҲЁИ ТАБИАТ ВА СУРУРУ ШОДМОНӢ АСТ

   «Аз манобеи таърихии бостонӣ бармеояд, ки қавмҳои ориёии қадим, ки аввал дар ҳудуди Мовароуннаҳр ва атрофи он ба сар мебурданд, қабл аз омаданашон ба сарзамини имрӯзии Эрон ҳам Наврӯзро ҷашн мегирифтаанд. Як қисмате аз сарзамини онҳо, ки минтақаи бузурги кӯҳистонии Бадахшону Ҳиндукушро дар бар мегирифт ва сарзамини ниҳоят сард ба шумор мерафт, расидани фасли баҳор барояшон дар ниҳояти интизорӣ ба анҷом мерасид, бад-ин хотир буд, ки ин ҷашн дар мунтаҳои шукуҳу азамат таҷлил меёфт. Ва ҳамин амал то ба имрӯз дар ин минтақа азизу муҳтарам аст». Чунин иқтибос овардааст аз суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори таҷлили дуюмин ҷашни ҷаҳонии Наврӯзи хуҷастапай ва шукуҳу шаҳомати он ноиби Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор Абдураҳмон Муҳаммад.
Дар зер андешаҳои пурраи муаллиф манзур мешаванд.
  — Дарвоқеъ, Наврӯз муъҷизае аз тамаддун ва фарҳанги мо аст, ин ҷашни бедории табиат, оғози баҳори зебои зиндагӣ мебошад, ки ниёгони мо аз замони Пешдодиён, Каёниён, Сосониён, Ҳайтолиён ва Сомониён онро пазируфтаанд. Аз ин рӯ, бештари сарчашмаҳои хаттии таърихӣ дар бораи Наврӯз дар «Шоҳнома»-и Ҳаким Абдулқосим Фирдавсӣ, «Осор-ул- боқия» -и Абурайҳони Берунӣ ва «Наврӯзнома»-и Умари Хайём ба назар мерасанд, ки дигар ҳама пажуҳишгарон ба онҳо такя менамоянд.
Масалан, пайдоиши Наврӯзро Ҳаким Фирдавсӣ ба шоҳи ориёиҳо Ҷамшед нисбат дода, чунин мегӯяд :
Ба Ҷамшед бар гуҳар афшонданд,
Мар он рӯзро «рӯзи нав» хонданд.
Бояд гуфт, ки Наврӯз дар «Шоҳнома» на танҳо оғози соли нав, гузашти сармо ва омадани баҳору бедории табит, балки оғози замони шаҳриёрии шоҳони даврони бостон низ мебошад.
Абурайҳони Берунӣ дар «Осор-ул-боқия» ҷиҳати таҷлили Наврӯз чунин гуфтааст: «Ва дар ин рӯз расм аст, ки мардумон барои якдигар ҳадя мефиристанд..», «Ва дар ин рӯз барои сокинони кураи Замин саодатро қисмат мекунанд ва аз ин ҷост, ки эрониён ин рӯзро «рӯзи умед» ном ниҳодаанд». Воқеан ҳам ин рӯз рӯзи умеду орзуҳо, шукуфоии олам ва меҳрубонию бунёдкорӣ мебошад, ки бузургони мо онро ҳамчун муъҷизаи наврӯзӣ васф намудаанд.
Ҳаким Умари Хайём низ менависад, ки «Ва ҳар кас дар Наврӯз ҷашн кунад, то Наврӯзи дигар умр дар шодӣ гузаронад». Ин далели он аст, ки Наврӯз ҷашни шодӣ ва назму низоми наве дар ҳаёти мардум ва ояндаи неки зиндагонии инсоният мебошад.
Ҳатто маънии вожаи «Наврӯз» дар забони модарии мову шумо ва дигар мардумони ҳавзаи Наврӯз латофату назокату бузургии лафзи тоҷикиро нишон медиҳад, ки таърихи зиёда аз панҷ ҳазор солро дар бар мегирад ва бо шеваҳои гуногун истиқбол меёбад.
Гузашта аз ин, олими шинохтаи тоҷикАкбари Турсон ибрози андеша дорад, ки «иморати хештаншиносии тоҷику эронӣ ду шаҳсутун дорад: яке забони порсисту дигаре ҷашни Наврӯз».[1] Воқеан ҳамин тавр низ ҳаст, ки ҳикмати деринаи гузаштагону имрӯзаи мо забону анъанаҳои суннатиро рози розҳо мехонад, зеро забони модарии мо дар ҳама давру замон асолати миллиро нигоҳ дошта тавонистааст. Аз ин рӯ, агар забон шамшери сиёсат бошад, пас Наврӯз фазилату фалсафаи пиндори нек, гуфтори нек, рафтори некро дорад, ки мардумро ба муттаҳидӣ ва зиндагии беолоишу ҳаёти нав ҷалб менамояд.
Имрӯз Наврӯз бо ҳидояту талошҳои Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва чанд давлати ҳамҷавори бо мо дӯст дар сатҳи байналмилалӣ шинохта шудааст, ки хайру баракат, озодии тафаккур ва бартарии ҳуқуқҳои инсонро дар ақсои олам баррасӣ намуда метавонад. Дар ин рӯз бояд кинаҳо аз қалбҳо зудуда гарданд ва мардум бо покию беҳдошти фардию хонаводагӣ таваҷҷуҳ намуда, гули сияҳгӯшу бойчечак ва таъоми пайковари ин ҷашн — суманакро ҳамчун рамзи баҳори зиндагӣ ва ризқу рӯзии фаровони мардум шодбош гӯянд. Албатта, ин ҳама ҳикмати Наврӯз аст.
Таҷлили ин ҷашни хуҷастапай барои миллати мо амри воқеӣ аст. Бояд таъкид намуд, ки истиқболи ҷашни Наврӯз ҳамеша дар зеҳну тафаккури наслҳои ҷавон ғурури ватанпарастию созандагӣ ва озодандеширо ҷой дода метавонад. Ин аст, ки дар арафаи Наврӯз ва сабзидани гулҳои баҳорӣ шуҷоату паҳлавононии хурду бузурги мо баланду боло шуда, Наврӯзи ватанро интизорӣ мекашанд. Чуноне ки фармудаанд:
Наврӯз, биё, баҳори пирӯз, биё,
Имрӯзу пагоҳу шоми ҳар рӯз биё.
Пазмони туем биё, туро ёд кунем,
Гул гардонем, гузаштаро шод кунем.
Мо бо ту баҳори рафтаро дида будем.
Сардии замони рафтаро гуфта будем.
Наврӯз, биё, ҷаҳони мо дигар шуд,
Озодии рамзу рози мо дигар шуд.
Моҳияти асосии ҷашни Наврӯз пайванди инсон бо табиат ва сарҷамъии мардум, арҷгузорӣ ба рӯзи нав, соли нав, гармию рӯшноӣ мебошад, ки он нишони ба поён расидани сардиҳо ва омад-омади баҳори хуҷастапай мебошад. Яъне Наврӯз замони падруд ба зимистон ва оғози зиндагии нав мебошад. Маълум аст, ки панҷоҳ рӯз то оғози расидан ба Наврӯз мардумони мо ҷашни Садаро пешвоз мегиранд, ки онро саҳеҳан 50 шабу 50 рӯз ҳисоб намуда, ҳама омодагиҳои наврӯзиро аз ҳамон ҷо оғоз медиҳанд. Бузургии ҷашни Наврӯз дар он аст, ки ягон хусусияти динию мазҳабӣ надорад, ин ҷашни шодию сурур, паҳлавонию руҳи болида, оғози зинда гардидани табиат ва орзую омоли ҳаёти ширини инсон мебошанд.
Воқеан, ҷашни қадимаи Наврӯзи мо на танҳо расму оинҳои гузаштагонамонро таҷассум менамояд, балки барои нигоҳ доштани хотираи таърихӣ ва таҳкими ҳувиятсозӣ нақши босазо дорад. Беҳуда нест, ки баъди ба даст овардани соҳибистиқлолии Тоҷикистон эҳё намудани анъанаву суннат ва дигар арзишҳои миллӣ мақому мартабаи хосса гирифт. Махсусан, бунёди Наврӯзгоҳ дар пойтахти мамлакат, майдонҳои гуногуни ҷашнию варзишӣ ва бо ин ном номгузорӣ намудани онҳо густариш пайдо намуд. Хусусан бо ибтикору ҳидоятҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бунёди як муъҷизаи меъморӣ- «Кохи Наврӯз» низ қомат афрохт, ки хеле аҷибу беназир аст. “Кохи Наврӯз” бо ин номи шефтаю зебо ва усули меъмории миллӣ сохта шуда, дар ҷаҳон бемисл аст, ки дорои моҳияти мантиқии сирф тоҷикӣ аст. Маҷмаа аз 5 ошёна иборат буда, толорҳои хурду калон, айвончаҳои тобистона ва фаввораҳои бошукуҳе дорад. Дар 11 толори маҷмаа мо бо ҳунарҳои зебову нотакрори тоҷикӣ шинос мегардем, ки тамоми ҳикмату салтанати давлатдории ниёгони моро фаро гирифтатаанд.
«Кохи Наврӯз» мисли ҷашни Наврӯз бузургтарин ва зеботарин шоҳкорие аст, ки ҷаҳонро дар тааҷҷуб овардааст. Он бо санъати волои наҷҷорӣ, гаҷкориву ойнабандӣ, наққошӣ ва ҳунари ҳаккокии мардуми тоҷик бунёд ёфта, ҳама ҷашнҳои давлатии моро бо ин исми ҷаззобаш ҳусни тоза бахшидааст. Ин Кохи муҳташам- армуғони ҳамешагии наврӯзии мо зимни муаррифии лоиҳаи иқтидори сайёҳии давлатҳои аъзои Созмони Ҳамкории Шанхай соли 2019 дар шаҳри Пекини Чин ҳамчун муъҷизаи муосир ба қатори «8 муъҷизаи Созмони Ҳамкории Шанхай» пазируфта шуд, ки мояи ифтихори миллати куҳанбунёди мо ва мардумони ҳавзаи Наврӯз мебошад.
Боз ой, эй Наврӯзи хуҷастапай, ба Тоҷикистони азиз! Ту барои мардуми мо ҷашни рамзу назм, барандаи покию беҳдошт, бедории табиат, суруру шодмонӣ ҳастӣ ва дар тасаввуроти амиқи фалсафӣ бақои забону анъана ва суннатҳои миллати тоҷик маҳсуб мешавӣ. Хуш биё ба мамлакати мо, эй олиҳаи саршори накҳати гул ва баракати зиндагӣ. Мо ҳама гармии меҳри модаронаи туро пазмон гаштаем. Хуш омадӣ Наврӯзи хуҷастапай !
Абдураҳмон МУҲАММАД, ноиби Президенти АМИТ, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор
 

Паёми табрикотии Президенти АМИТ, Хушвахтзода Қобилҷон Хушвахт ба муносибати Рӯзи матбуот

 

 

 

Ҳамдиёрони гиромӣ!
   Ҳамасола 11-уми март дар ватани азизамон - Тоҷикистон Рӯзи матбуот ҷашн гирифта мешавад. Ба ин муносибат ҳамаи Шумо - кормандони воситаҳои ахбори омма ва собиқадорони соҳаро бо иди касбӣ табрик гуфта, ба Шумо саломативу сарбаландӣ ва фатҳи қуллаҳои нави эҷодӣ таманно менамоям.
 
  Дар шароити муосир дар рӯзгори мо нақши воситаҳои ахбори омма торафт меафзояд. Зеро расонаҳо оинаи зиндагӣ буда, дар онҳо набзи зиндагӣ инъикос ва таҳлилу баррасӣ мегардад. Ҳамин андешаро дар нисбати матбуоти тоҷик метавон баён кард. Таърихи матбуоти тоҷик моломоли талошҳои созандаву пуршараф аст. Матбуоти тоҷик низ дар таърихи 111-солаи худ дар роҳи пешрафт ва ташаккули афкори ҷомеа, тарғибу ташвиқи арзишҳои милливу умумибашарӣ новобаста аз сиёсати замон содиқ будаву ҳаст. Чароғеро, ки дар он рӯзгор ташаббускорони нахустин нашрияи тоҷикӣ «Бухорои шариф» афрӯхтанд, талоше барои рӯшанӣ андохтан дар рӯзгори аҷдодони мо буд. Ин нашрия камтар аз 10 моҳ умр дид, аммо роҳеро кушод, ки барои садсолаҳо хизмат хоҳад кард. Имрӯз «Бухорои шариф» барои аҳли қалами расонаҳои тоҷикӣ нахустин сабақи омӯзиши маҳорат ва касбият буда, дар роҳи тарғибу ташвиқи маърифати замонӣ, худшиносиву худогоҳӣ, рушноибахш ва мактаби ибрат боқӣ мондааст.
 
   Дар ин муддат матбуоти тоҷик анъанаҳоеро роҳандозӣ кардааст, ки барои ҳар насли нави рӯзноманигорон сабақи ҳақиқатнигорӣ, воқеъбинӣ, созандагӣ, эҳтиром ба арзишҳои милливу башарӣ медиҳанд. Бахусус, бо шарофати истиқлолияти комили сиёсии Ватани азизамон – Тоҷикистон ин сабақҳо амри зарур шудаанд. Дар Ватани азизамон барои фаъолияти густурдаи матбуот ва умуман воситаҳои ахбори омма фазои созгоре муҳайё гардидааст. Чун бо қабули Конститутсия мо бунёди ҷомеаи ҳуқуқбунёдро мақсади худ қарор додем, аввалин иқдоми роҳбарияти давлати тозаистиқлоли мо фароҳам сохтани заминаҳои ҳуқуқии фаъолияти воситаҳои ахбори омма буд. Дар ин росто даҳҳо асноди ҳуқуқӣ, аз ҷумла қарору қонунҳо, амру фармонҳо ба тасвиб расиданд, ки тамоми паҳлуҳои фаъолияти расонаҳоро танзим мекунанд. Қабули ин аснод, пеш аз ҳама, ба иродаи қавии сиёсии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иртибот мегирад. Имрӯз дар фазои иттилоотии мо расонаҳои моликият ва самташон гуногун фаъолият доранд, самараи иродаи Пешвои муаззами миллатамон мебошанд. Дар суханронии Пешвои миллат дар маҷлиси тантанавӣ бахшида ба 100-солагии матбуоти тоҷик таъкид гардид, ки «Ҳадафи асосии матбуоти ҳукуматӣ ва мустақил ҳамчун ду шохаи бо ҳам пайвастаи матбуоти Тоҷикистон иҷрои рисолати касбӣ, яъне хизмати содиқона ва софдилона ба манфиати халқу Ватан мебошад».
 
   Маҳз истиқлолият имкон дод, ки мо ҷашни касбии рӯзноманигоронро дар рӯзи чопи нахустин рӯзномаи тоҷикӣ «Бухорои шариф» таҷлил намоем. Ин ҷашн пос доштани рӯҳи дастандаркорони «Бухорои шариф», арҷ гузоштан ба талошҳои собиқадорони матбуот ва эҳтиром кардани меҳнати имрӯзиёнро ифода мекунад. Ин ҷашнест, ки аҳли қалам – рӯзноманигоронро дар роҳи иҷрои вазифаҳои касбиашон ба ҳам меорад. Ин ҷашн танҳо ба рӯзноманигорон марбут нест, балки ба ҳамаи мардум тааллуқ дорад. Зеро расонаҳо барои мардум вуҷуд доранду мардум дар расонаҳо худ ва рӯзгори худро мебинанд.
 
  Пас, ҷашни матбуот ҷашни ҳамбастагист. Ҷашни ҳамбастагии ҷомеа ва рӯзноманигорон муборак!