НАҚШИ ҶАВОНОН ДАР РУШДИ ИЛМ
Имрӯзҳо дар тамоми сохторҳои давлатӣ фаъолият намудани мутахассисони ҷавон беш аз солҳои пешин ба мушоҳида мерасад ва хушбахтона, сол ба сол сафи ҷавонони фаъол меафзояд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин иқдомҳоро равнақу ривоҷ бахшида баҳри рушди тафаккури миллӣ ва созанда тамоми чораҳои заруриро меандешид.
Пешвои миллат ба рушду ташаккули тафаккури маънавӣ, ба мазмуни тарбияи миллӣ ва унсурҳои таркибии он, ба бархӯрдории ҷавонон аз воситаҳои муосири илму техникаи муосири иттилоотиву коммуникатсионӣ, баҳрабардорӣ аз бартариҳои низоми тақсимоти ҷаҳонӣ ҷалби онҳо ба марказҳои инноватсионӣ, маҳфилҳои илмии мубоҳисавӣ, таҳияи лоиҳаҳои инноватсионӣ, навҷӯиву навоварӣ ва кашфиёту ихтироъкорӣ, дар рӯҳияи ватандӯстиву ватанпарастӣ, худшиносиву худогоҳии миллӣ ва эътимод ба арзишҳои миллӣ тарбия ёфтани ҷавонон диққати махсус додаанд.
Дар заминаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷавонон ва сиёсати давлатии ҷавонон», ки ҳадафи он мусоидат ба инкишофи маънавӣ, фарҳангӣ, иҷтимоию ҷисмонӣ,ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои онҳо, муҳайё сохтани шароит барои мустақилона ва бо ҳисси масъулият ширкат кардани ҷавонон дар ҳаёти ҷамъиятӣ ва дастгирии моддӣ, молиявӣ ва иҷтимоии ҷавонон мебошад, барномаҳои давлатӣ қабул ва тадбиқ гардида истодаанд.
Ҷалби нерӯи ҷавонон ба корҳои созандагиву бунёдкорӣ, тақвияти таъмини ширкати фаъоли онҳо дар ҳаёти сиёсиву ҷамъиятӣ, ҷалби ин табақаи нерӯманди ҷомеа ба сафҳои хеш барои устувор намудани рукнҳои давлатдории навин, ҳимояи марзу буми Ватани азизамон ва мутобиқат намудан ба ҷараёни таҳаввулоти босуръати ҷаҳон ва эмин нигоҳ доштани давлату миллат аз таззодҳову таҳдидҳои замони муосир мусоидат менамояд. Шаҳри Душанбе бошад чун яке аз марказҳои асосии илму фарҳанг тарбиятгари қувваҳои зеҳнӣ аст ва дар ташаккули маънавиёти ҷавонон саҳми бориз дорад. Дар шаҳри Душанбе беҳтарин марказҳои илмомӯзӣ барои ҷавонон шароит муҳайё намудаанд, ки донишҳои илмиро азхуднамоянд ва дар рушди илм дар ҷаҳони муосир саҳмгузор бошанд. Дар Душанбе беҳтарин муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ, литсею гимназияҳо, марказҳои забономӯзи, китобхонаву осорхонаҳои замонавӣ мавҷуд аст ва ҷавонони мо аз онҳо ҷиҳати рушди иқтидори зеҳнии худ истифода мебаранд.
Душанбе шаҳри калонтарини ҷумҳурӣ, маркази илму фарҳанг пойтахти Тоҷикистон мебошад. Ин шаҳри зебову дилоро таърихи худро дорад. баъди Инқилоб, яъне соли 1924 дар Осиёи Миёна тақсимоти миллии марзӣ сурат гирифт. Халқҳои минтақа ба давлатҳои хурди миллӣ тақсим гаштанд. Аз ҷумла, тоҷикон низ пойтахти давлати худро аз Бухоро ба Душанбе оварда, онро маркази Тоҷикистон эълон доштанд.
Халқи тоҷик аз ин бохти таърихӣ руҳафтода нашуда, баҳри эъмори Душанбеи азизаш камари ҳиммат баст. Оҳиста - оҳиста деҳаи хурди Душанбе симои худро дигар карда, тадриҷан ба шаҳри бузург мубаддал гашт. Баъди чумхурии иттифокй ном гирифтани он эьтибори Душанбе афзуда, соли 1929 номи Сталинободро гирифт. Соли 1961 аз нав номи кадимааш бар¬каpop карда шуд.
Шурои қомат афрохта, қабои рангин дар бар кард. Хонаҳои серошёна, касру толорхои барҳаво, театр, биноҳои маъмурию фарҳангӣ ҳамон солҳо сохта шудаанд. Илова бар ин, шаҳри Душанбе маркази сиёсӣ, фарҳангӣ ва иқтисодии ҷумҳурӣ мебошад. Дар канори ин шаҳри зебоманзар намояндагони миллатҳои мухталиф дустона зиндагӣ доранд. Онҳо аллакай ба расму русуми тоҷикон мутобик, гашта, дар чорабиниҳои миллӣ, мисли Наврӯз, Сада, Ҷуфтбаророн, Иди Қурбон фаъолона иштирок менамоянд. Душанбе маҳз бо заҳмату талош ва ҷонбозиҳои тоҷикон ва дигар миллатҳои бародар мақоми шоиста касб карда, ба ҷаҳониён чун шаҳри дилоро муаррифӣ гаштааст.
Байти машҳури шодравон Боқӣ Раҳимзода далели андешаи болост:
Аҷаб шаҳри дилороӣ Душанбе,
Хаёлам зеби дунёӣ Душанбе.
Халқи тоҷик дар тули таърихи чандҳазорсолаи худ шаҳру пойтахтхое бунёд кардааст, ки мавриди таваҷҷуҳи оламиён будаанд. Суннатҳои шаҳрдорӣ ва санъати меъмории онҳо, ки хусусиятҳои миллӣ ва умумибашарӣ доранд, то замони мо боқӣ мондааст.
Душанбе барҳақ меросдори онҳост. Имрӯз, ки Тоҷикистон ҳамчун давлати мустақилу демократӣ аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ шинохта шудааст, масъулияти шаҳрдорӣ низ ба тадриҷ меафзояд, зеро акнун Душанбе пойтахти давлати мустақилу комилҳуқуқ мебошад. Ҳамаи моро зарур аст, ки бо қадри сарвати пойтахт ва моликияти давлатӣ - об, фазо, барқ, боғу дарахтзор, гулбоғу чаманҳо, роҳ, нақлиёт, муҷассамаҳои бузургон, оромгоҳ, зиёратгоҳҳо расида, дар ин шаҳри дилоро чароғи сидқу сафоро фурӯзон нигоҳ дорем.
Аспиранти Институти забон ва адабиёти
ба номи Рӯдакии АИ ҶТ, Дувурова Шабнам